Resim
Sizlere daha iyi hizmet verebilmek için bağışlarınızı bekliyoruz. Make a donation.

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Kullanıcı avatarı
kaan daltaban
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 121
Kayıt: 09:52 14-Nisan-2017

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen kaan daltaban » 11:51 05-Temmuz-2017

@dikkatmühendis arkadaşımızın viewtopic.php?f=39&t=28599 topicinde sorduğu soruya cevabendir.

ben de çok merak ettim bu konuyu. kahverengi rengine kahveyi bilmeden önce ne diyorduk?

çünkü kahve ile tanışmamız 1400'lerden sonrasına dayanıyormuş.

"Kahverengi" diye adlandırdığımız rengin isimlendirmesinin ise Türk kültüründe ilginç bir seyrüseferi var. Osmanlıda "Fındıki" diye adlandırılmıştır kahverengi. 1400'lü yıllarda Türklerin kahveyle tanışması sonrasında zaman içinde kahve bu renge adını vermiştir. Japonlar aynı renge, çay rengi anlamında "chairo" (Cha:çay, İro:renk) derlermiş. İngilizcede de adını fındıktan (hazel) almıştır bu renk.

Günümüzde "alageyik, alabalık" örneklerinde gördüğümüz ve "rengarenk" anlamındaki "ala" sözcüğü Türkçede kahverengi anlamında kullanılmıştır. "Ela"nın kaynağı da bu sözcüktür.

Türkçenin değişik coğrafyalarında kullanılan isimlendirmeler

Eski Türkçede kahverengi anlamında kullanılan sözcük ise "konur" (kongur)’dur. Bu sözcüğün anlamı kaynaklarda "yanık al, yağızımsı al" diye verilmektedir. Açık kahverengi saçlar için kullandığımız "kumral" da bu sözcükle "al"ın bileşiminden (konur+al= konural) "kumral" olmuştur.

Türkçe boz sözcüğünün bir anlamı da kahverengidir. Boz ayı, kahverengi ayı anlamındadır.

Türkiye Türkçesi: Kahverengi.

Azerbaycan Türkçesi: Gehveyi/kahverengi.

Gagavuz Türkçesi: Kafe/kofe (kahverengi), Kızgıld/mor (kahverengi). (Kahverengi Gagavuzcada birden fazla sözcükle; kızgıld, kofe ve mor ile karşılanmıştır. Kofe ise İngilizce coffee’nin Rusçalaşmış şeklidir.)

Özbek Türkçesi: Kahvarang/kahvereng/kofe (kahverengi). (Özbek Türkçesinde kahverengi ve kestane rengi cigerreng ile karşılanmaktadır. Renk ciğer ile ifade edilmiştir.)

Yeni Uygur Türkçesi: Bé ir/be÷ir re (kahverengi), kehva re (kahverengi). (Yeni Uygurca’da kahverengiye kestane rengi deniyor.)

Tatar Türkçesi: Kofi tösli/kongırt (kahverengi), kören (kahverengi), kongırt/kongırt töstege (kahverengi). (Kestane rengini ve tonlarını karşılamak için Tatar Türkçesinde ciren, kaútan, koba kızıl, koba, kofi tösli, kongırt, kören, kuçkıl gibi birden fazla sözcüğün kullanıldığı görülür. Tatar Türkçesinde ciren kestane rengi, ciren kızıl kestane kırmızısı, cirensu ise kestane rengine çalar renk manasına gelir. Ciren Kazan Tatar Türkçesinde kırmızı at ve tilki sözcüklerini de karşılar.)

Başkurt Türkçesi: Horo/kafe töslö (kahverengi), kören tös (kavurulmuş kahve renkli, yanık renk, kahverengi). (Kongort’un Başkurt Türkçesinde kongort kızıl; koyu kızıl ve kongort harı: açık sarı olmak üzere iki tonu daha mevcuttur. Başkurt Türkçesinde kören renginin de değişik tonlarını bulmak mümkündür. Örneğin: Akhıl kören (bej rengi, saz rengi), harı kören (sarı kahverengi), kara kören (koyu kahverengi), seye kören (koyu vişne rengi) gibi.)

Kırgız Türkçesi: Kofe tüs/kara kürö /kürö ö /tüs (kahverengi).

Kazak Türkçesi: Slabarkın/kalampir tüs/ko ır (kahverengi).

Nogay Türkçesi: Kofe/kuba/mor/morgılt (kahverengi). (Nogay Türkçesinde kahve rengi karşılığı olarak kofe, konur, mor, morgılt sözcükleri kullanılır.)

Kumuk ve Balkar Türkçesi: Boyamış/kula (kahverengi), nefti tüs (kahverengi). (Kahverengi karşılığı olarak Kumuk ve Balkarcada Türkçe boyamış sözcüğünün kullanılması dikkat çekicidir. Yine kahverengi karşılığı olarak kullanılan kula ile koyu kestane rengi karşılığı kullanılan kongur ve alev kırmızısını karşılayan ciyren daha çok hayvan donu olarak karşımıza çıkmaktadır.)

Karaçay-Malkar Türkçesi: Mor bet (kahverengi). (Nogay, Kumuk ve Balkar Türkçelerinden sonra kahverengini karşılayan mor sözcüğü Karaçay-Malkar Türkçesinde de karşımıza çıkar.)

Karayim Türkçesi: Dzeren/kofeinıy (kahverengi).

Yakut Türkçesi: Ho or (kahverengi),kubulan/kuba÷ay/kukalan/kupalan (kahverengi), kofe(kahverengi).

Tuva Türkçesi: Hüre (kahverengi).

Hakas Türkçesi: Hoor/küre /küre ö (kahverengi). (Hakas Türkçesinde kahverengi karşılığı kullanılan hoor, Saha Türkçesinde ho or’a dönüşmüştür. Açık doru, konur manasına gelen hoor, küren ve ker aynı zamanda birer at donudur. At donları yönünden Hakas Türkçesi zenginliğiyle dikkati çekmektedir. Hakas Türkçesinde kahverenginin çeşitli tonlarını da bulmak mümkündür. Örneğin huba açık kahverengi, hara küre koyu kahverengi demektir.)

Altay Türkçesi: Küre ö (kahverengi).

Çuvaş Türkçesi: H m r/h m r (kahverengi)

Konur, zaman içinde küren, yağız, esmer, kumral ve kahverengi gibi isimler almış.

Kahverengi, kestane dorusu, kestane rengi karşılığında kullanılan hm r sözcüğünün Yeni Uygurcada koyu kahverengi karşılığı olarak ko ur, Özbek Türkçesinde ku gur, Kazak Türkçesinde ko ır, Tatar Türkçesinde kongırm, Başkurt Türkçesinde yanık renk, kahverengi, kumral karşılığı olarak ku ır, Türkmen Türkçesinde açık kahverengi karşılığı olarak ho or’dur. H m r somutlaştırması ise Hakas Türkçesindeki hoor ve Yakut Türkçesindeki ho or ile ilişkilendirilebilir.


Kaynak: http://kahveolog.blogspot.com.tr/2013/0 ... i.html?m=1

>Sponsorlu bağlantı
Kullanıcı avatarı
havina
Forum Yöneticisi
Forum Yöneticisi
Mesajlar: 309
Kayıt: 13:07 28-Kasım-2012

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen havina » 06:45 06-Temmuz-2017

konur güzelmiş
B’enlerim oldun sen,her birinde daha da s’enleri bulduğum...
Her senimde bin senenin öyküsü gizli bilmezsin,
Masalları unut sevdiğim!
Asılları asırlara dikeceğim...

Kullanıcı avatarı
Ctrl+W
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 218
Kayıt: 11:11 20-Ağustos-2016

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen Ctrl+W » 08:23 06-Temmuz-2017

havina yazdı:konur güzelmiş

emre kongar?

Kullanıcı avatarı
superboy
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 180
Kayıt: 14:25 29-Eylül-2015

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen superboy » 08:54 09-Temmuz-2017

Ctrl+W yazdı:
havina yazdı:konur güzelmiş

emre kongar?

sanmıyorum

Kullanıcı avatarı
genjo
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 250
Kayıt: 12:47 05-Nisan-2016

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen genjo » 09:04 09-Temmuz-2017

fındık mantıklı

Kullanıcı avatarı
havina
Forum Yöneticisi
Forum Yöneticisi
Mesajlar: 309
Kayıt: 13:07 28-Kasım-2012

Re: Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen havina » 09:14 10-Temmuz-2017

fındıki diyenin sadece biz olmamamız ayrıca ilginç.
B’enlerim oldun sen,her birinde daha da s’enleri bulduğum...
Her senimde bin senenin öyküsü gizli bilmezsin,
Masalları unut sevdiğim!
Asılları asırlara dikeceğim...

Kullanıcı avatarı
marlonbora
Forum Yöneticisi
Forum Yöneticisi
Mesajlar: 379
Kayıt: 23:29 21-Haziran-2008
Konum: Fethiye / Munchen

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen marlonbora » 10:49 15-Temmuz-2017

Kaan'dan on numara dönüş.
Ne kadar bilirsen bil, söylediklerin karşındakinin anlayabileceği kadardır.

Kullanıcı avatarı
Bürhen Altıntop
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 280
Kayıt: 07:46 06-Nisan-2017

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen Bürhen Altıntop » 12:51 16-Temmuz-2017

marlonbora yazdı:Kaan'dan on numara dönüş.

kığan bi hırikısııın cınısı
ben de nisantasi cocuguyum, ben de universite okudum..

litfen amaaaaaa

bir burhan altintop kolay yetismiyor

Kullanıcı avatarı
anarchos
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 125
Kayıt: 19:43 10-Ocak-2014

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen anarchos » 14:50 07-Ağustos-2017

kestane rengi, fındık rengi de açmaza girer. onlardan önce ne deniyordu sorusu ortya çıkar. ama boz, ala, ela renkleri olur.
impossible is nothing. impossible is just a big word thrown around by small men who find it easier to live in the world they've been given than to explore the power they have to change it. impossible is not a fact. it's an opinion. impossible is not a decleration. it's a dare. imposibble is potential. impossible is temporary.

Kullanıcı avatarı
sselvii
Arkeo-TR Üyesi
Arkeo-TR Üyesi
Mesajlar: 324
Kayıt: 11:05 10-Mart-2017

Kahve ile tanışmadan önce kahverengi rengine ne derdik?

Mesajgönderen sselvii » 10:39 13-Ağustos-2017

Eski Türkçede kahverengi anlamında kullanılan sözcük ise "konur" (kongur)’dur. Bu sözcüğün anlamı kaynaklarda "yanık al, yağızımsı al" diye verilmektedir. Açık kahverengi saçlar için kullandığımız "kumral" da bu sözcükle "al"ın bileşiminden (konur+al= konural) "kumral" olmuştur.

bu kelimeden türeyip hala kullanılan bir kelime olmamasına takıldım ben.


“Karalama Kağıdı” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir